Kaunos ve Dalyan'ın tarihi: Karya ile Likya arasında bir liman kenti

Dalyan Çayı'nın batı kıyısındaki antik Kaunos kenti, Karya ile Likya bölgelerinin sınırında kurulmuş önemli bir liman kentiydi. Bugün sazlıkların ve nehrin ortasında kalan kalıntılar, bir zamanlar denize açılan canlı bir ticaret merkezinin izlerini taşır.

Kaunos'un kökeni

Kaunos'un geçmişi en az MÖ 1. binyılın başlarına uzanır. Antik tarihçi Herodotos, Kaunosluların kendilerini Giritli olarak gördüğünü ve kendine özgü geleneklere sahip olduğunu yazar. Kent, tarih boyunca Karya, Pers, Rodos ve Roma yönetimleri altında yaşadı.

Kaya mezarları

Dalyan'ın simgesi olan tapınak cepheli mezarlar, MÖ 4. yüzyılda Kaunos'un soylu aileleri için kayalara oyulmuştur. Halk arasında "kral mezarları" denilse de büyük olasılıkla kentin önde gelen ailelerine aittir. Yunan tapınaklarını andıran sütunlu cepheleri, bölgede Helen kültürünün etkisini gösterir. Yamaçlarda daha sade, küçük oda mezarlar da bulunur.

Antik kentteki yapılar

Kaunos'ta yamaca yaslanmış Helenistik tiyatro, Roma hamamı, bazilika, liman agorası ve çeşme yapısı görülebilir. Akropolün üzerindeki surlar Orta Çağ'a kadar kullanılmıştır. Tiyatronun üst sıralarından nehir, sazlıklar ve İztuzu'ya uzanan manzara bölgenin en güzellerindendir.

Dolan liman

Kaunos'un zenginliği limanına dayanıyordu. Ancak yüzyıllar boyunca nehrin taşıdığı alüvyonlar limanı doldurdu ve kıyı çizgisi bugünkü yerine kadar ilerledi. Liman kullanılamaz hâle gelince, bataklıkların yol açtığı sıtmanın da etkisiyle kent zamanla terk edildi.

Dalyan adının kökeni

"Dalyan", balıkları göl ile deniz arasındaki göçleri sırasında yakalamak için nehre kurulan balık tuzağının adıdır. Kasabaya adını veren bu geleneksel balık dalyanı bugün de nehrin üzerinde görülebilir ve kefal, levrek gibi balıklar hâlâ bu yöntemle avlanır.

Sultaniye kaplıcaları

Köyceğiz Gölü kıyısındaki Sultaniye'nin şifalı suları antik çağda da biliniyordu. Kaplıcaların çevresinde Roma dönemine ait yapı kalıntıları bulunur.